Pazar kahvaltısına kimin ailesine gidileceği. Bayramda nerede kalınacağı. Çocuğun nasıl giydirileceği konusunda gelen "küçük" bir tavsiye. Bu konular dışarıdan bakınca önemsiz görünebilir ama aile danışmanlığında en sık konuştuğumuz başlıkların arasındadır.
Çünkü mesele çoğu zaman kahvaltı ya da bayram değil, iki aile arasında yeni bir ailenin yerini bulmasıdır.
Yeni bir aile, yeni bir sınır
Evlilik yalnızca iki kişinin bir araya gelmesi değildir; iki aile kültürünün, alışkanlıkların ve beklentilerin de karşılaşmasıdır. Bir ailede her gün telefonla aranmak sevginin göstergesidir, diğerinde ise mahremiyete müdahale gibi algılanabilir. İkisi de yanlış değildir; sadece farklıdır.
Sağlıklı bir sınır, bu farklılıkların arasında yeni ailenin kendi kararlarını verebildiği bir alan oluşturur. Bu alan, geniş aileyi dışlamak demek değildir. Tam tersine, ilişkilerin uzun vadede daha rahat sürmesini sağlar.
Arada kalmak
Danışmanlıkta en çok zorlanan kişi çoğu zaman "arada kalan" taraftır. Hem anne babasını üzmek istemez hem de eşinin kırgınlığını görür. Bu yüzden genellikle susar ya da iki tarafı da idare etmeye çalışır.
Ne var ki susmak, çoğu zaman iki tarafın da yalnız hissetmesine yol açar:
- Eş, "Beni korumuyor" diye düşünür.
- Aile, "Bize bir şey söylemiyor ama değişti" diye hisseder.
- Arada kalan ise herkesi memnun etmeye çalışırken tükenir.
Köprü olmak ne demek?
Burada önerdiğim yaklaşım, "taraf seçmek" yerine köprü olmaktır. Köprü olmak, iki tarafı da önemsediğinizi gösterirken yeni ailenizin kararlarını sahiplenmek anlamına gelir.
Kendi ailenizle siz konuşun
Genel bir ilke olarak, her eşin kendi ailesiyle ilgili konuları kendisinin dile getirmesi işleri kolaylaştırır. Bir eleştiri ya da sınır, gelinden veya damattan geldiğinde çok daha kırıcı algılanabilir. Aynı cümle çocuklarından geldiğinde ise genellikle daha yumuşak karşılanır.
"Biz" dilini kullanın
"Annem öyle istiyor ama sen..." yerine "Bu bayram biz ilk iki günü evde geçirmeye karar verdik" demek, kararın ortak olduğunu gösterir.
"Biz" dili, eşinizi yalnız bırakmadığınızı ve ailenize karşı bir cephe kurmadığınızı aynı anda anlatır.
Sevgiyi ve sınırı birlikte söyleyin
Sınır koymak, sevgisizlik değildir. İkisini aynı cümlede söylemek mümkündür:
"Bizi düşündüğünü biliyorum anne, bu çok kıymetli. Çocuğun uyku düzenini biz böyle kurmaya çalışıyoruz, bize bu konuda güvenmeni istiyorum."
Önce eşinizle konuşun
Geniş aileyle ilgili bir konu gündeme geldiğinde, ilk konuşmanın ikiniz arasında olması önemlidir. Ortak bir karar verdikten sonra aileye iletmek, sonradan "Ama ben öyle demedim" gerginliklerini önler.
Esneklik de bir sınırdır
Sağlıklı sınırlar katı duvarlar değildir. Bazen ailenin isteğine uymak, bazen kendi kararınızda durmak gerekir. Önemli olan bu esnekliğin bir zorunluluk değil, birlikte verilmiş bir karar olmasıdır.
Ayrıca her ailenin değerleri farklıdır. Bazı aileler için iç içe bir yaşam doğal ve keyiflidir. Ölçü, dışarıdan bir "doğru" değil; sizin ailenizde herkesin kendini ne kadar rahat ve saygı görmüş hissettiğidir.
Ne zaman destek almak iyi gelir?
Geniş aileyle ilgili konular eşinizle aranızda sık sık tartışmaya dönüşüyorsa, bayramlar ve özel günler yaklaşırken içinizde bir gerginlik birikiyorsa ya da arada kalmaktan yorulduysanız, bunu güvenli bir ortamda konuşmak iyi gelebilir. Aile ve çift görüşmelerinde amaç kimseyi suçlamak değil, herkesin sesinin duyulduğu yeni bir denge bulmaktır.
Bazen en güçlü köprüler, iki yakayı da aynı anda tutabilenlerdir.